برج دولو و آن چاه شگفت انگیز

از برج دولو اطلاعات مناسبی در دست هست . می دانیم که این برج که بر بلندای کوهی قرار دارد یک مرکز دیده بانی بوده  که شعاع دید و تسلط بر راه های ورودی به روستای کهنه را برای نگهبانان و چریک های مسلح آن زمان که جهت حفظ حریم  امنیت روستا در آن برج مستقر بودند ٬ میسر و آسان می ساخت . اما چاه عمیقی که در کنار این برج در دل کوهی سخت و سنگی حفره شده است برای چه منظوری بوده است ؟ با اطمینان می توان گفت که  این چاه یک چاه معمولی نیست . اما آیا این چاه می توانسته به عنوان یک انبار مهمات بوده باشد ؟ این چاه می توانسته پناهگاه امنی برای اختفاء نگهبانان و افراد مسلح به هنگام حمله و دفاع در زمان های ناامنی روستا بوده است ؟

برای پاسخ دادن به این سؤالات و ده ها سؤال دیگر نیاز به تحقیق و مطالعه می باشد . که در این میان آقای محمد رفیع محمدی از بازدید کنندگان و فعالان وبلاگ مربوطی و از علاقمندان به تاریخ زادگاهشان پس از مشورت با مدیران وبلاگ مربوطی تصمیم به تحقیقی در رابطه با چاه کنار برج دولو ٬ که در گام اول ایشان اقدام به مصاحبه باافرادی که مطلع از روستا بودند ٬ نمودند . در ادامه نکته نظرات بزرگوارانی  را در ارتباط با عنوان تحقیق ٬ مشاهده خواهید نمود .

شما از این چاه عجیب و شگفت انگیز چه می دانید ؟

مرحوم محمد حسین جعفریان: طبق شنیده هایی که از پدربزرگ خود دارم ، در زمان های قدیم مردم برای پنهان کردن اشیا قیمتی خوداز دست سارقان خارج از ده ، آن اشیا را به طناب بلندی بسته و به داخل چاه انداخته، تا در مواقع لزوم آن را از چاه بیرون آورده و استفاده کنند. و همچنین پدران ما می گفتند که اگر سنگی به داخل چاه انداخته شود ، مدتی طول می کشد تا صدای سنگ شنیده شود ، که می توان گفت که چاه بسیار عمیق می باشد. همسر ایشان نیز گفتند:این چاه از زمان گبر وجود داشته است. گفته می شود که در زیر این چاه ، دالان ها ، درها و پنجره هایی وجود دارد و حکایت از این دارد که مردمی در آنجا زندگی می کردند و این چاه به عنوان دریچه ای  برای روشنایی آن مکانِ زیرزمینی استفاده می شده است و دالان ورودی آن از جای دیگری است.( و قبرستانی که کنار  آب انبار محمدصالح آزادی " برکه گرده" وجود دارد، به چاه و مردمان آن زمان مربوط می شده، همچنین قول است که بعضی از قبرها رو به قبله نیستند).

عبدالله آزادی: طبق شنیده هایم برای کندن این چاه از ابزاری مخصوص استفاده می کردند که می توانسته سنگ را به راحتی خرد کند( شاید ترکیباتی از الماس داشته است!). چون چاه بر روی کوه حفاری شده این مسأله زیاد هم دور از انتظار نمی باشد.

قیطاس فرخی: طبق شنیده هایم پس از ورود  به چاه و و بعد از رد کردن سه تا چهار متر از چاه و نرسیده به پایین چاه (وسط)، دریچه ایست که به اتاق بزرگی راه دارد و مردم جواهرات خود را در آنجا نگهداری می کردند وهمچنین برای فرار از دست دزدان خود نیز  بدانجا پناه می بردند.

حاجی مرتضی احمدی: بنده به ایشان گفتم که گفته می شود در چاه طاقچه هایی وجود دارد ، ایشان مطلب جالبی را به بنده گفتند: در زمان هایی که بین مردم خان وجود داشت، و مردم از خان ده دستور می گرفتند،در چاه یک طاقچه بزرگ حفر می کردند و فرد مجرم را داخل آن حبس  و فرد نه راه فرار به بالا و نه پایین داشت. در زبان محلی به آن زندان بالکه گفته می شد.و بدین شکل او مجازات می شد.

درویش فریدونی: طبق شنیده هایم در چاه طاقچه هایی وجود دارد که هر کدام از آنها به فردی اختصاص داشته و مردم اشیا قیمتی خود را در طاقچه های اختصاصی خود می گذاشتند.

عبدالوهاب محمدی: طبق شنیده هایم در روستای مارمه نیز چاهی به نام چاه دولو وجود دارد که شاید ارتباطی بین این دو چاه وجود داشته باشد.... شاید کلمه دولو از " دلّی یا دیول " به معنی ظرف آب گرفته شده باشد.

حاجی محمد علی وطن خواه:این چاه به خاطر استفاده از آب آن درست شده است. از بالای چاه تا رسیده به قلعه ی دولو در دو طرف آن محدوده سربازانی نگهبانی می دادند. طبق شنیده هایم حمامی نیز در ان قلعه وجود داشته است.همسر ایشان نیز به نقل از مادربزرگ مادرشان گفتند:روزی چند ساحر به در خانه می آیند و بعد از صحبت هایی راهی می شوند، مادربزرگم بعد از رفتن آنها به سراغ جواهرات خود می رود ولی اثری از آن ها پیدا نمی کندو مادربزرگم افسوس می خورد که ای کاش آن ها را در چاه دولو آویزان می کردم!که می شود برداشت کرد که مردم اشیا قیمتی خود را در چاه آویزان می کردند.

مرحوم حاجی محمد شریف وطن خواه: در هر روستا یا دهی در زمان های قدیم این چاه بوده است ( به نام دولو) و از آن برای مجازات افراد مجرم استفاده می شده و آن ها را در چاه می انداخته اند.و شنیده هایی از پدر بزرگ پدربزرگم دارم که در آن زمان ها از این چاه استفاده نمی شده است و این حاکی از آن است که روستای کهنه در آن زمان مردمانی آرام صفت داشته است .

محمد اژدری: طبق شنیده هایم که میشود گفت بر پایه خرافات است،موجوداتی در چاه وجود دارد که فردی که به بالای چاه می رفت ، مورد هجوم قرار می گرفت، و از درون چاه صداهایی بلند می شده است.و نیز ارتباطی بین برج های دیگر بوده است.

سید محمد حسینی: در زمانی که ناامنی فراوان بوده نگهبانانی که در برج بالای چاه نگهبانی می داده اندبرای اینکه نگهبانی خود را ترک نکنند از آب همان چاه استفاده میکردند

فریدون فریدونی: از اتفاق بزی که متعلق به مرحوم محمد صالح آزادی بوده است به داخل چاه می افتدو چون می گفتند در چاه جانورانی وجود دارد که کسی جرات رفتن به داخل آن را به خود راه نمی داده است، بعد از گذشت 2 روز که هنوز صدای بز را از داخل چاه می شنیدند مرحوم محمد صالح به بنده که فقط 5 یا 6 سال بیشتر نداشتم گفت که به داخل چاه برو و بز را بیرون بیاور ، من هم چون کودکی بودم و از خطرات آن آگاهی نداشتم به دور از اطلاع پدر و مادرم قبول کردم. مرحوم محمد صالح آزادی دو  طناب خیلی بلند را به هم بست و بعد به کمر من ، و مرا به همراه فانوسی ( چراغ بزساتی ) به داخل فرستاد ، پس از گذشت چند متری متوجه شدم که بر دیواره چاه لبه هایی وجود دارد که من برای حفظ تعادلم از آن ها استفاده می کردم. چاه بسیار عمیق بود ، چون مدت زیادی طول کشید تا به ته چاه رسیدم،  بز را  داخل سبد گذاشتم و زمانی که میخواستند مرا بالا بکشند بر دیواره چاه ، متوجه دریچه نسبتا بزرگ شدم که یک چهارم آن را خاک گرفته بود . مرا بالا کشیدند و قضیه را برای محمد صالح گفتم و او جواب داد: آن دریچه مربوط به زمان گبرنشینان بوده است.

یاسین وطن خواه فرزند عبدالغفور :به نقل از مرحومه مادربزرگش گفت: این چاه از زمان بهرام گور بوده و نوعی قنات است که با چاه های دیگر در ارتباط می باشد.

در حین تحقیقات از فردی باخبر شدیم که حدود۱۵ تا ۲۰ سال قبل به داخل چاه رفته بود که خواسته شد  اسمش ناشناس بماند.اوگفت: من به داخل چاه رفتم . عرض چاه حدود یک متر و بیست سانتیمتر  متر بود که نزدیک به انتهای چاه عرض ان تقریبا ۱۰ تا ۲۰ سانتی متر بیشتر می شد. قسمت بالای چاه حدود سه تا چهار متر سنگ و ساروج  و مابقی سنگ تراشیده شده بود . من تا انتهای چاه رفتم ولی چیز بخصوصی مشاهده نکردم. احتمالا چاه حدود۸ تا ۹ متر بیشتر نبوده است. ته چاه خاک وگل بود که احتمال پر شدنش نیز هست. طبق شنیده هایم در زمان های قدیم به دلیل ماندگاری زیاد اب درون آن، از این چاه استفاده می شده  است.

 با تشکر از آقای محمد رفیع محمدی به خاطر این مصاحبه های جالب

عکس ها از آلبوم وبلاگ مربوطی