مدتی قبل مطلبی را در یکی از نشریات می خواندم که موضوعی توجه مرا به خود جلب نمود. نگارنده مطلب در خصوص اینکه خیلی از شغلها به فراموشی سپرده می شود اشاراتی نموده بود. به همین علت با کمک دوست عزیز عارف حاجی پور بر این شدیم که یکی از این شغلهای قدیمی که در دنیای امروزی کم کم به فراموشی سپرده شده و می شود در روستا برویم و گزارش و مصاحبه ای از آن تهیه نمائیم تا خوانندگان عزیز هم نسبت به آن اطلاعاتی کسب نمایند.امید است که این گزارش  که در خصوص پینه دوزی ( کفاشی ) است مورد عنایت شما عزیزان واقع شود: ( مرتضی اسماعیلی )

گفتگویی ویژه با محمدنور حاجی پور

-         لطفاً  از خودتان بگوئید :

• محمدنور حاجی پور فرزند عبداله متولد 1306 ه ش هستم اهل و ساکن روستای کهنه به شغل کفاشی مشغولم البته قبل از آن بنایی هم می کردم و دارای 8 فرزند , 4 دختر و ۴ پسر که یکی از پسرهایم ( احمد ) در برکه افتاد و فوت شد و در سال 1323 یعنی در سن 17 سالگی ازدواج کردم.

-         در مورد شغل بنایی اگر امکان دارد توضیحاتی بدهید .

• در ابندا من کارگری می کردم و درآمدم روزی 2 تومان بود که بعد از اینکه تجربیاتی در این کار بدست آوردم شدم اوستا که درآمدم به روزی 12 تومان افزایش یافت و تا زمانی که حقوق اوستا کاری 5 هزارتومان بود من مشغول کار بودم که بعد از آن این کار را رها کردم.

-         علت اینکه بنایی را رها کردین چی بود؟

• یک روز که روی دیوار مشغول کار بودم دچار سرگیجه شدم واز دیوار پائین افتادم که در آن موقع 70 سال داشتم که بعد از آن حادثه آن کار را رها کردم چون دیگر کششی برای آن کار نداشتم.

-         وضعیت ارزش پول و نحوه ساخت خانه ها در آن زمانها چگونه بود ؟

• پول آن زمان برکت داشت و دو خانه یکی در کهنه قدیمی و دیگری در کهنه کنونی برای خودم ساخته ام . آن زمانها صندوقچه ای داشتم و پولهایم را در آن می گذاشتم و بعداً وسایل برای خانه می خریدم که تمام کارهای خانه رذا خودم انجام می دادم . آن زمانها لوله آب نبود و آب را داخل حوض خانه یا چاه ذخیره می کردیم که با آبهای جمع آوری شده جهت ساخت خانه استفاده می کردیم که با خشت و فِرَست و مَهر درست می کردیم.

-         چطور شد که شغل کفاشی را انتخاب کردید و از چه زمانی مشغول آن شدید؟

• از آنجایی که شغل بنایی سخت و پر زحمت بود و سن من هم زیاد شده بود انجام آن کارهای سخت از عهده ام خارج بود به همین دلیل به این شغل روی آوردم که راحتتر بود که از 70 سالگی به کفاشی و کفش دوزی روی آورده ام و تا کنون هم مشغولم.

-         محل کارتان کجاست و در شبانه روز چه مدت مشغول به این کار هستید؟

• بعد از طلوع خورشید تا قبل از غروب آفتاب مشغولم البته ظهر چند ساعتی استراحت می کنم و محل کارم هم در منزل خودم هست.

-         آیا از کارتان و درآمد آن راضی هستید؟

• خدا رو شکر راضی ام ولی الان دیگر نمی توانم زیاد کار کنم چون چشمهایم کم سوشده و خوب نمی بینم . درآمدم قبلاً بد نبود و ماهی 100 هزارتومان درآمد داشتم ولی الان به دلیل اینکه خودم مثل گذشته توانایی کار کردن ندارم و مردم هم مثل گذشته دیگر کفش و دمپایی وصله دار نمی پوشند درآمدم حدود 30 هزارتومان بیشتر نیست!!

-         شما غیر از این کارها آیا شغلهای دیگری هم مهارت دارین؟

• بله جارو و سبدهای پِشی ( نوعی سبد که از برگ درخت نخل درست می شود ) می بافم – در ساخت مَهر و فِرَست ( نوعی چوب جهت ساخت پشت بام خانه های قدیمی که از درخت گَز ساخته می شده ) – ساخت دسته بیل و گلنگ و  در ساخت مِلِکی ( نوعی کفش قدیمی ) مهارت دارم : بدینصورت که ابتدا چرم گاو را می خرم و چرم را به مدت حدود یک ماه در آهک نگهداری می کنم وشیره  بَرگه ( نوعی گیاه کوهی ) را به چرم می زنم تا چرم نرم شود و در آخر با پی ( چربی حیوانی ) که با آتش آب کردم چرب می کنم که در این وقت بسیار چرم نرم می شود که در آن وقت برای قالبگذاری مِلِکی آماده است که ساخت آن را شروع کنم.

-         بعضی از ابزار و اصطلاحات کارتان ( کفاشی ) اگر امکان دارد برای آگاهی خوانندگانمان ذکر نمائید.

• دِرَش – قیچی – بَند ( نخ مخصوص کفش دوزی )  - قالب – چکش – سَندون ( سه پایه ) .

-         در آن زمانها وسایل خود را چگونه از مکانی به مکان دیگر جابجا می نمودین؟

• با الاغ وسایل خودمان را جابجا می کردیم مخصوصآ وقتی که به کوه می رفیم برای تِرِشَک ( نوعی سبزی کوهی که مزه ای ترش دارد )  – اَخُر ( اَلوک ) – اَوِشَه ( آویشن ) و عسل از الاغ استفاده می کردیم که اََخُررا مَنی 15 کران می فروختم .

-         صحبت پایانی اگر دارید بفرمائید :

• با تشکر از شما , نصیحتی به جوانان دارم اینکه به بزرگترها احترام بگذارند و آنها را از یاد نبرند.

ما هم برای آقای حاجی پور آرزوی سلامتی و موفقیت داریم.

گزارش از : عارف حاجی پور

ویرایش و تنظیم : مرتضی اسماعیلی