دوشت DOOSHT همان اندود کردن است واندود کردن یعنی کاربیرونی بر روی بنای ساختمان انجام دادن که میتواندبر روی نمای ساختمان ودیوارها وحتی داخل ساختمان باشد ونیز میتواند بر روی پشت بام باشد اندود میتواند با گل باشد یا با ترکیبات خاک وگچ واهک ویا با مصالح امروزی   اما انچه در اینجا مد نظر ما ودر اوز می باشد اندود کردن پشت بام خانه ها ومنازل مسکونی خشتی در شهر اوز ومناطق اطراف است که قدمتی بس طولانی دارداکثر منازل اوز وحتی شهرهای بسیاری در کشورمان از اندود کاهگل استفاده میکردند که در زمان حاضر هم بدلیل وجود خانه های قدیمی در اوز هنوز هم پشت بام ها دوشت میدهند وگل اندود میکنند استفاده از شل دوشت ( مخلوطی از خاک وکاه واب ) برای پشت بام منازل سابقه تاریخی دارد .

قدمت استفاده از شل دوشت یا همان  کاهگل به چهار هزار سال قبل از میلاد مسیح  می رسد. در کاوشهای باستان شناسی که در قشرهای سوم تپه های سیلک کاشان انجام شده است وجود کاهگل در خانه های مسکونی اواخر هزاره سوم قبل از میلاد مشاهده شده است. وجود کاهگل در بناهای مهم تاریخی ایران همچون دیوارهای خشتی موجود در تخت جمشید یا بناهای دوره ساسانی وبخصوص در بنای عظیم کاخ تیسفون وایوان مدائن  ومسجد فهرج یزد ومجموعه ارگ قدیمی بم همه نشاندهنده این است که استفاده از کاهگل در نمای بیرونی منازل وپشت بام ها سابقه بسیار طولانی دارد .

مراحل تهیه شل دوشت در اوز اول خاک مناسب را از صحرای اطراف اوز می اورند بنا به وسعت پشت بام ها مقدار ان متفاوت است بعد انرا خوب بهم می زنند تا اگر سنگی یا چیز بدرنخوری در ان است جدا گردد بعد به اندازه لازم به ان کاه اضاف میکنند معمولا برای یک ده تن خاک 500 کیلو کاه اضاف میکنند لازم به ذکر است که کاه باید خوب وخالص باشد ودانه گندم وجو یا غیره در ان نباشد وگرنه بعد از دوشت دادن امکان سبز شدن ان روی پشت بام ها زیاد میشود واین برای دوشتی که قرار است از نفوذ اب به اخل بنا جلوگیری کند خوب نیست  بعد از اینکه کاه با خاک خوب مخلوط شد انوقت انرا از جهات مختلف پهن میکنند وانرا به اب می بندند یعنی میگذارند تا اب به تمام خاک کاه نفوذ کند بعضی جاها دو تا سه روز ودر جاهایی تا یک هفته میگذارند کاهگل خوب اب بخورد ومیزان چسپندگی اش بیشتر شود برای همین مرتبا به این شل سرکشی میکنند واگر لازم باشد اب میدهند تا خشک نشود وداخل ان میروند وبا پا وبیل خوب ورز میدهند تا بیشتر این گل اماده شود شل (گل ) که اماده شد استاد کار وعمله ها با سرعت شروع بکار میکردند یادش به خیر خونه رابعه خجی را انموقع ها 40 سال پیش در عرض یکروز کل خونه را دوشت دادیم من وغفوردولک پر از شل میکردیم  ودوتا بردارش واستاد ودو عمله دولک کش بودند کار خیلی سریع پیش میرفت انموقع همکاری اعضای خانواده نقش بسزایی در سرعت کار وهزینه داشت  .

برای اطلاع شما وکسانی که خانه های قدیمی وکاهگلی دارند عرض کنم که قیمت یک ماشین خاک ده تن در ماه ابانماه 1390 در اوز 165هزار تومان وهر کیلو کاه هم 250 تومان استاد بنا روزی 45هزار تومان کارگر ساده با صبحانه ونهار 25 هزار تومان  قدیم ها باقلی یا گپک وفتیر وچای شیرین هم میدادند شما هم اگر دارید بدهید جای دوری نمی رود. سایت ستاره های اوز /.