.................................

مضرات مخرب استعمال قلیان

تا چه حد خانواده ها متوجه خطر شده اند؟

خیلی از خانواده ها استعمال قلیان مخصوصاً از نوع میوه ای که روز به روز در بین نوجوانان و جوانان شیوع پیدا می کند توجهی ندارند ! و آنرا تنها نوعی سر گرمی و تفنن برای فرزندان خود می دانند ! علت چیست؟ جامعه سنتی و ملی ما هیچ وقت با قلیان برخورد نکرده چون آن را در فرهنگ نوعی نماد ملی و سنتی پنداشته شده است ! در واقع همیشه رد پای قلیان در آداب و رسوم و سنن ایرانی وجود داشته است. اگر توجه داشته باشیم همیشه در محافل و مهمانی ها با تشریفات خاصی آن را برای مهمانها مهیا می نموده اند و از آنجایی که قلیان کشیدن از قدیم الایام در خانواده های ایرانی رواج داشته است هیچ وقت با آن برخورد نشده است و همین باعث شیوع آن به صورت گسترده ای شده است که نمود آن را می توان در اکثر شهرهایمان در رستورانهای سنتی , پارکها, تفریحگاهها و ... بیابیم! و همین سبب شده که خانواده ها آن را جدی نگرفته و حتی تصور نکنند که اعتیاد آور و مخرب است ! و حتی با توجه به ژست خاص استعمال آن نوعی نوگرایی تلقی می شود و در مهمانی های مجردی با کلاس خاصی آن را استعمال می نمایند! و در چند سال اخیر این پدیده به صورت گسترده ای بدون کنترل در بین خانواده ها شیوع پیدا کرده است . از آنجایی که قلیان کشیدن رفتار پیچیده ای است فرد را بلافاصله معتاد نمی کندبلکه در دراز مدت اثرات مخرب آن مشخص می شود . قلیان به دو شکل سبب اعتیاد می شود: اعتیاد جسمانی و اعتیاد روانی. در اعتیاد جسمانی , مواد دخانی تنباکوباعث نشئگی و در نتیجه اعتیاد می شود که معمولاً فرد در همان سطح قلیان متوقف نمی شود و کم کم به سیگار,حشیش ,تریاک و مواد توهم زا روی می آورد که ناشی از تنوع طلبی و جست وجوي نشئگي در سطوح بالاتر است. اما در حالت وابستگي رواني، فرد به تكرار رفتار قليان كشيدن عادت مي كند؛ مثل شخصي كه معتاد به اينترنت است. توجه كنيد كه در اين حالت، بيشتر وابستگي به وجود مي آيد تا اعتياد.

فرق اين دو در اين است كه فرد وابسته مي شود يا به عبارتي، فراواني رفتاري در او زياد مي شود و حذف آن رفتار در او مشكل مي شود؛ اما اگر هم حذف شود، زندگي اش مختل نمي شود و در شخصيت و فرديتش تاثير چنداني نمي گذارد. اما همين فرد هنگامي كه معتاد مي شود، زندگي اجتماعي، فردي، شغلي و عاطفي اش كاملا تحت تاثير ماده يا رفتار اعتيادآور قرار مي گيرد و اگر او را از آن ماده يا رفتار منع كنيم، اختلالات جدي در تمام امور زندگي اش ايجاد مي شود.

 پس با اين حساب اگر وابستگي رواني به قليان را قبول داشته باشيم، بايد استدلال مدافعان مصرف قليان در سفره خانه هاي سنتي را بپذيريم كه اگر مواد دخاني و مضر تنباكو را حذف كنيم، قليان كشيدن ضرري نخواهد داشت. بله اگر اعتياد افراد صرفا رواني باشد و به رفتار قليان كشيدن وابسته شده باشند، اين روش مي تواند از اعتياد جسماني آن ها جلوگيري كند، ولي آن ها به لحاظ روحي همچنان وابسته مي مانند و مشكلات بهداشتي ناشي از مصرف جمعي قليان هم حل نمي شود. سفره  خانه ها چقدر در رواج قليان كشيدن جوان ها تاثير داشته  اند؟ سفره خانه ها بيشتر يك فضاي رواني اجتماعي را ايجاد مي كنند كه براي مصرف قليان مناسب است. مثلا جوان وارد فضاي آرامي مي شود كه موسيقي در آن طنين انداز است، كفشش را در مي آورد و روي تخت مي نشيند و همراه دوستانش قليان مي كشند و چاي و ميوه مي خورند. يعني سفره خانه ها امكان و موقعيت را براي جوانان فراهم مي كنند تا يك محفل داشته باشند و در آن جا قليان بكشند. اما مساله اين جاست كه عده اي از جوان ها به اين اكتفا نمي كنند كه ماهي يك بار با خانواده و دوستان به سفره خانه بروند و قلياني هم بكشند. آن ها كم كم قليان را وارد خانه هاي خود مي كنند و چون خانواده ها هم حساسيت خاصي نشان نمي دهند، قليان كشيدن، جزو برنامه هاي روزمره جوان مي شود و با تداوم اين رفتار، رفته رفته اختلالات اعتياد و وابستگي شديد ظاهر مي شوند.

بنابراین بايد فرهنگ استفاده از هر چيز را در جامعه ايجاد كرد تا افراد با زياده روي و افراط در مصرف، سلامت جسم و روان خودشان را به خطر نيندازند؛ قدغن كردن، مرحله آخر است. اما نمي توانيم انكار كنيم كه با ايجاد سفره خانه ها و در دسترس قرار دادن قليان، مصرف آن بسيار بيشتر شده است. در واقع، قليان كشيدن از آن مسائلي است كه وقتي شرايطش در جامعه مهيا مي شود، گسترش مي يابد. يعني قليان كشيدن مثل غريزه جنسي يك نياز دروني زيستي نيست كه اگر محدودش كنيم، از جاي ديگر سر دربياورد. اين مساله اي است كه اگر حذف شود، گرايش به آن نيز كم كم از بين مي رود و نگراني از مضرات و خطراتش نيز فراموش خواهد شد.آیا وقت آن نرسیده است که خانواده های ما به این قضیه توجه جدی داشته باشند؟مگر نه اینکه نتیجه ای جز اعتیاد و خانمانسوزی ندارد؟