این روزها بحث ارز وافزایش نرخ دلار برابر ریال در صدر خبرهای داخلی وگفت وشنود مردم شده است وافراد وگروههای مختلفی به اظهار نظر پیرامون این مسئله پرداخته اند که گاه گوشه ای از واقعیت است وگاه در حد خبر وهیجانهای مالی ناشی از ان است انچه برای من بعنوان یک شهروند وهموطن مهم است اینکه چگونه این روند را با زبانی ساده برای خود بازگو کنم وشاید در این بازگویی شما هم با من هم نظر یا منتقد این نگرش شوید

در هرکشوری که اکنون در جهان وجود دارد دولت وحکومتهایی در راس ان کشورها هستند که انرا با روش های حکومتی خودمردم وکشور را اداره میکنند این اداره مملکت یا از طریق زور وظلم وستم یا از طرق مختلف سیاسی همراه است برای اداره یک کشور احتیاج به منابع مالی است ودولت ها برای تامین منابع مالی خود وگرداندن کشور به ارائه بودجه می پردازند این بودجه ها معمولا برای یکسال تدوین میشود وشامل کل درامد دولت وهزینه های دولت است که در بسیاری از کشورها سعی می کنند که هزینه ها ودرامدها برای یکسال برابری داشته باشد.

دولت برای مخارجش باید از کجا در امد پیدا کند؟

راه های مختلفی برای کسب درامد دولت است که شامل دو قسمت اصلی در بسیاری از کشورهاست 1-درامدهای ناشی از فعالیت های اقتصادی که شامل در امد حاصل از نفت وصادرات وتولید و... است 2-ومالیات که نقش بسیار مهمی در کشورهای پیشرفته در تامین درامد دولت دارد.

هزینه های دولت هم مشخص است از تامین حقوق ومزایا برای کارمندان دولتی همچون اموزش وپروش ومراکز علمی وتحقیقاتی گرفته تا پرداخت حقوق به کلیه پرسنل ارتش وساخت وساز راهها و توسعه وعمران شهری وصدها مواردی که دولت باید هزینه انها را پرداخت کند.

اگر دولتی نتواند این توازن را برقرار نماید وهزینه اش بیشتر از درامدش باشد با کسری بوجه مواجه میشود در چنین صورتی دولت مجبور می شود برای تامین کسری بودجه ومخارجش به قرض روی بیاورد یا با تزریق منابع مالی بی پشتوانه این کسری را جبران کند.

فکر کنید در یک کشور بیشتر درامدش از طریق فروش نفت باشد وتولید صنعتی وکشاورزی ضعیفی داشته باشد ووارداتش از صادراتش بیشتر باشد  ومالیات هم کم وصول شده باشد  در چنین صورتی همه اتکای دولت ومنابع مالی کشور بر نفت می چرخد اگر در چنین کشوری به ناگهان درامد حاصل از فروش نفت به نصف یا ربع کاهش یابد خیلی راحت دولت با کسری در تامین منابع مالی روبرو خواهد شد واز انجا که وصول مالیات بسیار کم است وصادرات چشمگیری وجود ندارد دولت ها یا مجبور میشوند از بانک مرکزی قرض بگیرند یا به صندوق بین المللی پول مراجعه وقرض بگیرند یا اینکه از را های غیر قانونی با تزریق ارز با نرخ بالاتر از نرخ دولتی به  بازار در صدد جذب نقدینگی برایند تا کسری تامین پرداخت ها کمتر شود.

ناگفته نگذارم که خیلی از دولت ها خیلی مواقع میزانی از درامد ارزی خودرا در صندوق ذخیره ارزی نگهمیدارند تا در صورت نیاز ومشکلات از ان استفاده کنند حال اگر این صندوق هم خالی شده باشد دیگر راهی برای جبرانکسری نمی ماند ودولت روزبروز در بحران فروخواهد رفت وتورم وگرانی بطور بی سابقه ای افزایش خواهد یافت.

اینکه گران شدن ارز در کشور به نفع است یا به ضرر مطمئنا به ضرر کل احاد جامعه واقتصاد کشور است وبیشترین اسیب متوجه اقشار کم درامد وفقیر جامعه است بخصوص کارگران وکارمندان که دارای حقوق ثابت هستند وهیچ راهی برای اضافه کردن  توان مالی خود نمی بینند البته در دبی برای عده ای که خانواده انها در ایران بسر میبرند در کوتاه مدت بد نبوده اما در درازمدت با توجه به گرانتر شدن اجناس ومایحتاج عمومی در کشور فایده ای ندارد . وضعیت برای بازاریان هم خوب نیست چون نه تاجر جرات خرید در این شرایط بحرانی ارز دارد نه فروشنده جنس میتواند ریسک کند با این تحولات اجناسش را بفروشد . امید که این روند به ثبات در بازار ارز برسیم تا نگرانی ها کمتر شود.

خانواده های  ایرانی از ایران نگران فرزندانش که در حال تحصیل در امارات ودیگر کشور ها هستند  می باشند چون با این نرخ دلار نمی دانند چقدر پول برای بچه هایشان بفرستند چون بسیاری از محصلین که در خارج درس میخوانند بوسیله پدر ومادرشان که در ایران هستند پول برایشان فرستاده میشوند وبا بالا رفتن قیمت دلار انها مجبورند دو برابر وگاه سه برابر قبل پول بفرستند واین برای بعضی از خانواده ها مشکل شده است

اخرین نرخ دلار در بازار ایران در بعد از ظهر سه شنبه 3550 تومان بود وهر درهم امارات 950 تومان بود 

فرهاد محمودا 3اکتبر /سایت ستاره های اوز