جاذبه های تاریخی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و باید تحت حفاظت و مراقبت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری باشد در حال حاضر رها شده و بعضاً در حال نابودی می باشند.

البته در شهر اوز خانه سوداگر، حمام سوداگر، کاروانسرای لرد میری، بقعه معلم کثیر نیز وجود دارند که ثبت شده می باشند ولی خوشبختانه موزه مردم شناسی و خانه فرهنگ و بالاخره اینکه دلسوزان و مردم به داد آنها رسیده و تحت حمایت جزئی هستند ولی آنهائی که در ذیل شرح داده شده است به امان خدا رها شده اند و می طلبد که اول میراث فرهنگی و سپس مردم از تخریب آنها جلوگیری کنند. در روستاهای بخش اوز نیز:

1- چار طاقی محلچه 2- قلعه زیر دژ هود 3- تل پس تنب هود 4- قلعه عبدالقادری در فیشور 5- قلعه قلات فیشور 6- مسجد جامع کهنه 7- مسجد شیخ ابی اسحاق کهنه 8- حمام قلات نیز در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده اند ولی آنها نیز وضعی بهتر از سایر اماکن تاریخی نداشته و در انتظار مرمت و حفاظت هستند. که در شماره های آینده به آنها نیز خواهیم پرداخت. اینک آثار تاریخی شهر اوز را مرور می کنیم که نیاز به توجه دارند:

1 -برکه سلفی: واقع در شمال شهر اوز در منطقه نخلستان برنه که طی شماره 2029مورخه 26/7/78 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. برکه سلفی متعلق به دوران تیموریان است که از مصالح سنگ، گچ و ساروج ساخته شده که متاسفانه این قدیمی ترین آب انبار منطقه جنوب فارس در حال تخریب و نابودی است.

2 - مسجد جامع: واقع در خیابان طاهری شهر اوز که طی شماره 3393 مورخه 28/12/78 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و مسجد جامع اوز متعلق به دوران افشاریه بوده که از مصالح خشت خام، گچ و سنگ و چوب ساج طبق معماری اصیل سنتی جنوب با گچ کاری و تزئین بسیار زیبا با 1600 مترمربع زیربنا مجهز به وضو خانه، منبر چوبی، محراب و ستوانهای مدور با سرستون سنگی و شبستان است که در نوع خود کم نظیر می باشد.

3 - برکه ملامحمد: واقع در بلوار بهروزیان مقابل ورزشگاه شهدای اوز که طی شماره 2038 مورخه 28/7/78 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. برکه ملامحمد متعلق به دوران افشاریه و یکی از بزرگترین آب انبارهای جنوب استان فارس با 15 متر عمق و 15 متر قطر به شکل مدور و سقف گنبدی است. و مصالح به کار رفته شامل سنگ، گچ و ساروج است.

4 - کاروانسرای سیفا: واقع در 4 کیلومتری جاده اوز – خنج در غرب شهر اوز که طی شاره 12720 مورخه 19/5/84 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاروانسرای سیفا دارای معماری جالب و طبق اصول مناطق گرم و خشک ساخته شده است. مصالح به کار رفته در آن سنگ و گچ و ساروج است. از کاروانسرای سیفا می توان به عنوان مهمان پذیر سنتی استفاده کرد که به دلیل بی توجهی به آن در حال تخریب است.

5 -کاروانسرای عبدکثیر: واقع در 5 کیلومتری جاده اوز – گراش در جوار امامزاده معلم کثیر، این کاروانسرا طی شماره 12706 مورخه 19/4/84 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مصالح به کار رفته در آن سنگ، گچ و ساروج است. نوع معماری آن بسیار زیباست. این کاروانسرا نیز در حال تخریب و نابودی است.

6 - سد تنگه عنوه: واقع در 4 کیلومتری جنوب شهر اوز در تنگه عنوه که طی شماره 23315 مورخه 18/6/87 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این سد متعلق به دوران باستان است که چند بار مرمت و تعمیر شده است. وجود این سد، عظمت و دقت پیشینیان را برای جلوگیری از هدر روی آبهای سرگردان نشان می دهد. این تنگه نیز به دلیل بی توجهی در حال تخریب است.

7 - قلعه پرویزه: واقع در 8 کیلومتری شرق شهر اوز منسوب به خسرو پرویز ساسانی که طی شماره 27502 مورخه 1/9/88 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ساخت این قلعه بسیار جالب و از معماری اصیل ایرانی و کوهستانی و جنوبی برخوردار است. این بنای عظیم و مهم نیز تخریب شده و بنای باقیمانده را باید حفظ کرد.

منبع : عصراوز

وبلاگ  مربوطی : با تشکر از جناب آقای خضری. باید به عرض رساند وضعیت این اماکن قدیمی و تاریخی در روستایمان - کهنه - بهتر از از اینها نیست بلکه به مراتب بدتر است.حداقل در اوز این اماکن به ثبت در آثار ملی ایران رسیده اند ولی در روستای خودمان چه؟ ما هنوز اماکنی در روستا و پیرامون آن داریم که به آن بی توجهی شده است.به عنوان مثال حمام قدیمی روستا - برج یکه - برج دلو - کاروانسرای مربط ...

امیدواریم که اهالی این نکات را به مسئولین مربوطه یادآوری کنند تا در حفظ آثار تاریخی و قدیمی روستا اهمال نشود. اینها زمانی که از دست دادیم قدرش خواهیم دانست و از آن یاد خواهیم نمود.پس بیاییم تا قبل از تخریب کامل آنها را در یابیم چون اینها شناسنامه زادگاهمان می باشند.