دوستان عزیز این وبلاگ برای ارتباط و آشنایی بهتر  و بیشتر با روستاهای بخش اوز و لارستان تصمیم دارد هر هفته به معرفی یک روستا بپردازد . این وبلاگ متعلق به همه ی دوستداران کهنه اوز می باشد. امید است با تعامل و ارسال پیشنهادات و مطالب خود  ما را در این راه یاری فرمائید .

برای شروع به سراغ روستای بیدشهر از توابع بخش اوز فارس می رویم:

ناحیه بید شهر یا «شهر بید» ، یا شهر کرمکی است، که آن را «بید» نامند. مشتمل بر بیست وسه قریهٔ آباد است که مهم‌ترین آنها: احمد محمود، بلغان ، بهرود ، بید شهر ، چاه تیر ، و چغان می‌باشد.

جیفانه، نام قدیم بیدشهر

هر دیاری در گذر زمان و تحت شراط مختلف ،به نامهای مختلف شناخته می شود.بیدشهرِ امروز نیز به گفته بزرگان محل در طول تاریخ حیات خویش نامهای مختلفی را گذرانده است.یکی از این نامهایی که طبق اسناد موجود بر این دیار نهاده شده جیفانه می باشد.سندی که مشاهده می کنید یکی از دهها سند موجود در اثبات این گفته می باشد.

بيدشهر دهستانی با قدمت دیرینه در بخش اوز از شهرستان لارستان در جنوب شرقی فارس واقع شده است.روستاهای زیادی اعم از کوره , هود , گلار , قلات , اسلام آباد , کهنه و...از توابع این دهستان می‌باشند. در این روستا اثاری از اتشکده و همجنین خانه گبر ها وجود دارد که این خود دلیل بر قدمت این روستا دارد .جمعیت کنونی بیدشهر بالغ بر 6000 نفر است اغلب مردان برای امرار معاش به کشورهای عربی می‌روند . بیدشهر مانند سایر روستاهای جنوب دارای آب و هوای کرم وخشک می‌باشد.اما با وجود این آب و هوای گرم وخشک در این دهستان آبشار زیبا وچشم نوازی به نام آبشار دروا وجود دارد.مردم این دهستان تمامی نیازهای عمومی مردم را خودشان تامین می‌کنند.

کلمه "بیدشهر"

بیدشهر از دو کلمه «بید» و «شهر» ترکیب شده است.در مورد کلمه "شهر" به عنوان پسوند هیچ بحث و اختلاف نظری  وجود ندارد.اما در مورد کلمه "بید" و اینکه چرا به این نام خوانده شده اختلافاتی وجود دارد ،بعضی مورخان "بید" را همان درخت معروف بید میدانند که طبق شواهد و سند های تاریخی بیدشهر یعنی همان شهر بید.بنا به قرائن چنین می نماید که در روزگاران گذشته بیدشهر را چنین بیدستانهایی را پوشانده باشد.در کتاب تاریخ لارستان صفحه 92 در مورد وجه تسمیه بیدشهر چنین آمده است:چنین نقل کرده اند که در آنجا درخت ((بید)) زیاد بوده است و از این جهت آن شهر به بیدشهر موسوم گشته است.

موقعیت جغرافیایی بیدشهر

بیدشهر با ارتفاع 920 متر از سطح دریا ،شمالی ترین دهستان بخش اوز است.فاصله آن تا اوز مرکز بخش 43 و تا لار مرکز شهرستان 75 و تا شیراز مرکز استان حدود 250 کیلومتر است .در کتاب فرهنگ دری نوشته عباس انجمن روز صفحه 63 در مورد موقعیت بیدشهر چنین آمده است:نام یکی از دهستان های بخش اوز از شهرستان لارستان،حدود و مشخصات آن این است از شمال به دهستان هرم و کاریان ،از مشرق به دهستان بنارویه و از جنوب و غرب به بخش خنج محدود می شود.این روستا در دامنه شمالی کوه 420 متری لیتو (LITTO) و در جلگه ای واقع است.در سال 1309 دهستان بیدشهر تاسیس و روستای بیدشهر به عنوان بزرگترین و پر جمعیت ترین روستا با موقعیت خاص خود به عنوان مرکز دهستان انتخاب گردید.در جلد هفتم کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران در مورد بیدشهر چنین می خوانیم:قصبه بیدشهر مرکز دهستان بیدشهر که در بخش اوز شهرستان لارستان در استان فارس واقع است.در سال 1345 خود بیدشهر 1069 نفر و کل دهستان بیدشهر شامل روستاهای :کوره ،هیرم ،گلار ،قلات و کهنه دارای 3200 نفر سکنه بوده است.

جمعیت بیدشهر

طبق آخرین سرشماری در سال 1385 جمعیت بیدشهر حدود 6000 است.بافت جمعیتی آن مانند تمام کشور جوان است که نیازمند توجه بیشتر مسئولان و رسیدگی به نیازهای خاص جوانان است.ناگفته نماند که در طول تاریخ عده ای از شهروندان بیدشهری مهاجرت نموده و به روستاها و شهرهای دیگر رفته اند.چه بسیار خانوده هایی که اصلیت بید شهری دارند ولی در جاهایی نظیر کاریان،لاغران،جویم،داراب،صحرای باغ،اصفهان،شیراز،آبادان،بندر لنگه و یا در کشورهای حوزه خلیج فارس ساکن هستند.مثلا در کتاب تاریخ لارستان صفحه 82 چنین آمده است:در قدیم بعضی از بلوک و نواحی لارستان که از مظالم حاکم مستبد به تنگ آمه بودند به بندر لنگه مهاجرت نموده اند.چنان که تا 40 سال پیش چند محله در بندر لنگه به نام مردم بلوک و نواحی لارستان وجود داشته از جمله محله ((بلوکی)) که بلوک ((بیدشهر)) یکی از آن بوده است.

نمایی از طبیعت بیدشهر

لهجه و زبان بیدشهری

لهجه یا زبان مردم بیدشهر نیز مانند اکثر مردم لارستان، زبان لارستانی است که به زبان اَچُمی (achomi) نیز معروف است.دکتر لطفعلی خنجی در کتاب خود به نام "دستور زبان لارستانی بر مبنای گویش خنجی"  و در مقدمه آن در صفحه یک چنین می گوید:زبان لارستانی و چند زبان دیگر مناطق پیرامون فلات ایران مانند کردی،بلوچی ،مازندرانی،گیلکی و شماری دیگر ظاهرا شکل های بازمانده و متحول شده گویش های مختلف زبان پهلوی هستند که از رهگذر شباهت ها و ساختار آنها می توان به نزدیکی آنها به یکدیگر و با زبان پهلوی پی برد.زبان لارستانی مانند هر زبان دیگری از زبان های دیگر بهره گرفته است:در درجه اول از خویشاوند بزرگش فارسی دری ،در درجه دوم از عربی و به مقدار ناچیز از زبان های دیگر؛شاید برایتان جالب باشد که بدانید در آن سوی دنیا و در کشور ژاپن پروفسور "کوجی کامیوکا" پژوهشگر بزرگ ژاپنی در سال 1979 میلادی در اثر ارزنده اش  "واژه های اساسی لارستانی"به نگارش و تحلیل این زبان پرداخته است.استاد ارجمند آقای عباس انجم روز در کتاب "فرهنگ دری" در صفحه 63 در مورد لهجه مردم بیدشهر چنین نوشته است:لهجه مردم بیدشهر شیرین ترین لهجه لارستانی و همانند لهجه تهرانی نسبت به سایر لهجه هاست و نزدیک ترین لهجه به فارسی است.

بیدشهر، در لغت نامه دهخدا

مرحوم علی اکبر دهخدا در سال 1258 هجری شمسی به دنیا آمد.او در عمر 76 ساله خود توانست کتاب ها و آثار زیادی را برای آیندگان به رشته تحریر در آورد.لغت نامه دهخدا مشهورترین و مهمترین اثر ایشان است که بعد از وفات ایشان تکمیل شد.با هم به لغت بیدشهر که در صفحه 484 جلد 11 این لغت نامه ارزشمند به چاپ رسیده می نگریم.این توضیح لازم است که مطالبی که در ذیل می آید مربوط به سال های زندگانی مرحوم علی اکبر دهخدا(حدود 100 سال پیش)است.

بیدشهر.( شَ ) در قدیم بلوکی علیحده بود و اکنون با بلوک جویم ابواحمد یک بلوک شمرده اند.از گرمسیرات فارس است.نخلستان ها داشت و باغ های مرکبات و انار در جایی که آب جاری دارد بود و اکنون جز چند درخت نخل کهنه باقی نمانده است.و این دو بلوک در جانب میانه جنوب و شرق  شیراز است.درازای آن از قصبه جویم تا قریه سر کاه ده فرسنگ است.زراعت عمومی این دو بلوک گندم و جو دیمی است و آبیاری تنباکوی بلوک بیدشهر از چاه و تنباکوی بلوک جویم بیشتر از قنات و چشمه است و بلوک جویم مشرق بلوک بیدشهر است و این دو بلوک محدود است از سمت مشرق و جنوب به نواحی لارستان و از جنوب مغرب به بلوک خنج .

بیدشهر نام یکی از دهستان های چهرگانه بخش جویم است که در شهرستان لارستان واقع است.این دهستان از 7 آبادی تشکیل شده است و قراء مهم آن عبارت اند از:بیدشهر،هود،قلات، کوره و...

قلعه بیدشهر

دشت مشک (moshk field)

یکی از نقاط دیدنی و ییلاقی بیدشهر دشت مشک است .در 6 کیلومتری شمال غرب که از دشت های تو در توی زیادی تشکیل شده و مرکز کشاورزی بیدشهر است.آن دشت به دلیل مرتفع بودن در تابستان نیز از هوای نسبتا خنکی برخوردار است.چون در فصل بهار بسیار سرسبز و با طراوت بوده و بوی گلهای بهاری فضای آنجا را پر می کند به دشت مشک معروف شده.کلمه مشک در زبان فارسی معدل بوی خوش و مجازا عطر است.اما امروزه به غلط در اسناد رسمی دشت موش نامیده می شود چون در لهجه محلی به موش، مشک گفته می شود که جا دارد این اشتباه اصلاح شود.در درگیری که در سال 1351 بر سر مالکیت دشت مشک بین مردم بیدشهر و عشایر کوچ نشین به وقوع پیوست و منجر به کشته شده یکی از عشایر شد،دولت با توجه به اسناد و مدارک ارائه شده به نفع مردم بیدشهر رای داد.

لباس و زینت مردم بیدشهر در گذشته

 از لباس مردم منطقه در گذشته های دور اطلاع چندانی در دست نیست و از حدود صد سال پیش به این طرف که عکاسی و صنعت عکس برداری رواج پیدا کرده، می توان از روی عکس های مردم به وضعیت پوشش و لباس آنها نیز توجه و دقت نمود. لباس مردم ایران به خصوص جنوب از تنگستان گرفته تا لارستان، وضعیت تقریبا یکسانی داشته است. کلاه نمدی مخصوص و شال و قبا مهم ترین خصیصه پوششی مردم این منطقه بوده است. گیوه یا ملکی ( Melekey))) پاپوش مردم این منطقه بوده است. واما لباس فعلی مردم از زمان سلطه عشایر، بعد از صفویه، کم کم لباس عشایری در منطقه به عنوان فرهنگ غالب نواحی متداول شده است. تا قبل از تسلط رضا شاه بر اریکه قدرت، فرهنگ غالب فرهنگ عشایری بوده و شال و قبا و کلاه مخصوص ترکی پوشش مردم این منطقه بوده، حتی در مراسم عروسی،داماد تا حدود پنجاه، شصت سال قبل هم با لباس رسمی ترکی آراسته می گردیدوبراسب سوار می شد و مراسم انجام میگرفت. بعد از تسلط رضا شاه و کشف حجاب،لباس شال و کلاه جایش را به کت و شلوار و کلاه فرهنگی دادو زن ومرد مجبور بودند که...

بیدشهر از نمایی دیگر

منابع : از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد و وبلاگ  www.willowcity4u.blogfa.com