تاگاره اوز : چای ترش که از اسفندماه سال ۹۴ در یکی از باغ های روستای هود بخش اوز کاشت شده بود در آذرماه ۹۵ به مرحله برداشت رسید. به گفته مهندس سعید شریفی، مالک این باغ، با توجه به طرح انجمن طبیعت گردی تاگاره اوز برای کاشت گیاهان دارویی، بهره برداری بهینه و اطلاع رسانی در مورد خواص و کاربردهای مختلف قسمت­های مختلف این گیاهان، چای ترش در این مرحله انتخاب و بخشی از زمین زراعی زیر کشت این گیاه پرخاصیت رفت. پس از گذر از مرحله گل دهی برداشت این چای در هفته دوم آذرماه به همت اعضای انجمن با جداسازی کاسبرگ و غلاف دانه انجام شد. این طرح در سال آینده نیز ادامه می یابد و بخش بیشتری از زمین زراعی به آن اختصاص می یابد.

مهشید خضری، دبیر انجمن طبیعت گردی تاگاره، ضمن اشاره به خواص و کاربردهای این گیاه به اهمیت کاشت آن در منطقه با توجه به مناسب بودن شرایط آب و هوایی پرداخت و افزود در صورت فراهم شدن امکانات می توان از قسمت های مختلف این گیاه با توجه به فاصله مناسب کاشت و برداشت جهت مصارف مختلف برنامه ریزی و بهره برداری لازم را صورت داد.

شهرام حسین نیا، عضو هیات موسس انجمن، نیز به برنامه غرفه تاگاره در روز بخش اوز در فروردین ۹۵ اشاره کرد که گلدان هایی که این گیاه در آن کاشت شده بود در معرض دید عموم قرار گرفت تا پیش زمینه ای برای اهداف بعدی انجمن باشد.

فروغ هاشمی، رییس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی اوز، نیز ضمن قدردانی از طرح ها و فعالیت اعضای انجمن طبیعت گردی تاگاره اظهار امیدواری کرد بتوان با اطلاع رسانی مناسب این گیاه دارویی را در اختیار مصرف کنندگان قرار داد تا مردم منطقه نیز هر چه بیشتر از خواص و مزایای آن بهره مند شوند.

طبق تحقیقات صورت گرفته این گیاه سال ۱۳۹۲ نخستین بار در بوانات استان فارس زیر کشت رفته است. همچنین، استان سیستان و بلوچستان یکی از بهترین رویشگاه های چای ترش می باشد که پیش از این در کشور زیر کشت می رفته است.

چای ترش با نام انگلیسی Roselle و نام علمی Hibiscus sabdarifa از خانواده پنیرکMalvaceae، گیاه علفی یک ساله یا چندساله درختچه ای و بومی آفریقاست. نام های دیگر این گیاه رز چینی، چای مکه، Belchanda ، Tengamora  می باشد. این گیاه در کشورهای مختلف با اسامی متفاوتی شناخته می شود. احتمال می رود ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد در غرب سودان کشت می شده است و سپس بردگان برای کاربرد غذایی از آفریقا به کشورهای دیگر برده باشند. چای ترش کاربردهای غذایی، دارویی و آرایشی و بهداشتی دارد. دانه های این گیاه به دلیل منبع روغنی ارزش اقتصادی دارد. دانه های آن حاوی مقدار قابل توجهی روغن است که مشابه روغن دانه کتان می باشد. علاوه بر این، منبع بسیار خوب پروتئین ها (% ۲/۲۵) است و شامل بازدارنده های پروتئاز (protease inhibitors)، اسید فیتیک و گوسیپول (gossypol) می باشد.

بسیاری از قسمت های این چای شامل دانه ها، برگ ها، میوه ها و ریشه ها در غذاهای گوناگون استفاده می شوند و گیاهی چند کاربردی است که برگ های بیرونی آن (کاسبرگ) اغلب در تولید ژله، مربا، آب میوه، شربت، ژلاتین، پودینگ، کیک، بستنی و اساس به کار می رود. نوشیدنی کاسبرگ های آن سرشار از ویتامین سی، آنتوسیانین (anthocyanins) و آنتی اکسیدان های دیگر است.

برگ های تازه و ساقه های ترد و نازک چای قرمز به صورت خام در سالاد خورده می شود یا به صورت سبزیجات به تنهایی یا در ترکیب با سایر سبزیجات و یا گوشت پخته می شوند.

این چای به دلیل تاثیر ضدیبوست خفیف و توانایی افزایش دفع ادرار (که به اسید اسکوربیک و اسید گلیکولیک) حایز اهمیت است. اسید سیتریک موجود در آن باعث می شود به صورت گیاهی خنک کننده به کار رود که طی آب و هوای گرم با افزایش جریان خون در سطح پوست و گشاد کردن منافذ برای خنک کردن پوست موجب آرامش شود. برگ ها و گل ها به صورت چای نیروبخش برای کارکردهای گوارشی و کلیوی به کار می رود. برگ های گرم شده برای ترک های پا، روی التهاب ها و زخم ها استفاده می شود تا بهبودی را سرعت بخشد.

  و اما خواص دیگر این گیاه دارویی:

• فشار خون را پایین آورده و نیز باعث رقیق و تصفیه خون می شود.
• بدن را خنک می کند.
• کلسترول و اختلالات کبدی و صفرا را به خوبی کنترل می کند.
• جالب است بدانید که برعکس چای معمولی که دفع کننده آهن بدن می باشد، این چای سرشار از آهن است.
• بر اعصاب تاثیر می گذارد و بسیار آرام بخش است.

• برای افراد مبتلا به بیماری های قلبی عروقی مفید است.

• تقویت کننده سیستم ایمنی است؛ این چای غنی از ویتامین C می باشد که در برابر عفونت و سرماخوردگی مقاومت ایجاد می کند.

• فشارخون را کاهش داده که این تأثیر ناشی از عملکرد آنتوسیانین ها، پلی فنول ها و اسید هیبیسکاس می باشد.

• به دلیل غنی بودن از آنتی اکسیدان ها، با حذف رادیکال های آزاد به حفاظت از سلول های بدن کمک می کند.

• بهبود پروفایل لیپیدی به علت داشتن موسیــلاژ، پکتین، آنتـــوسیانین، پلی فنــل ها، اسیــدهیبیسکاس و اسیدسیتریک (از اثرات آنتی اکسیدانی آنتوسیانین ها مهار اکسیداسیون LDL  کلسترول می باشد که مانع تصلب شرایین می شود).

• در افراد دیابتی اثر هیپوگلایسمیک دارد.

• افرادی که دارای قند، چربی و فشارخون بالا هستند، می توانند یک تا دو نوبت از چای روزانه خود را به چای قرمز اختصاص دهند و برای هر بار مصرف، ۵ گرم از کاسبرگ های چای قرمز را داخل یک فنجان ریـخـته و سپس آب جوش بر روی آن بریزند و سرپوشی گذاشته، ۱۰ دقیقه بماند تا دم بکشد، سپس صاف کرده و میل کنند...