رخت گشاد

دقیقا مشخص نیست که منشا این لباس زیبا از کجاست . اگر به لباسهای محلی در جنوب فارس ازحوالی فیروز آباد گرفته تا مناطقی قریب به بستک توجه کنیم همه آنها شامل دامنی بلند و گشاد و پیراهنی بلند که تا روی باسن را می پوشانده است بوده اند. در خود اوز هم تا یک صد سال پیش از این لباسی شیبه به آن مرسوم بوده و لباس عادی مرد...م محسوب می شده است . ولی آنچه که به ( رخت گشاد ) تمایز می بخشد فراوانی زینت آلات و طلا هایی است که با آن آمیخته شده است . زینت هایی که بسیار مشابه با آرایش رقصندگان معابد هندی است . و این خود این ایده را که این لباس با الهام از آنجا به وجود آمده باشد را موجب شده است . حتی برای این لباس کفش مخصوصی به نام ( کفش سغری ) وجود داشته که حتما می بایست از هند وارد می کرده اند . بدین گونه به نظر می رسد شاید تلفیقی از لباس اصلی محلی و آنچه که از آنجا آمده بوده است نهایتا منجر به ایجاد رخت گشاد شده است .سفر های تجار اوزی طی یکی دو قرن اخیر و اقامت نسبتا طولانی بعضی از آنان و تاثیری که از محیط پیشرفته هند در آن زمان گرفته اند هم موید این فکر می گردد.اگر به آرایش سنتی عروس هم هنگام در بر کردن رخت گشاد توجه شود باز مشابهت آن با خطوط و نگاره های هندی مشهود است .

از طرفی قیمت بالای کل این لباس حکایت از این دارد که این لباس خواص بوده است و همه گیر شدن استفاده از آن بعدا اتفاق افتاده است .امری که حتی تا حالا هم باقی مانده که همه رخت گشاد ندارند و عده ای در مواقع ضرور از دیگران قرض می گیرند .

به هر صورت این لباس زیبا حالا به نماد اوز و لارستان بدل گشته است و اگر با درایت از آن در مناسبت های فرهنگی استفاده شود ظرفیت تبدیل شدن به نوعی نماد از کل منطقه را دارد.

اسامی بعضی از اجزای لباس :

کره باغی             کلاه خوص دوزی شده

دسمال کچه           دستمال حریر سه گوش که زیر گلو بسته می شود

بَلَ                     روسری بزرگ خوص دوزی شیفون

جُمَ                       پیراهن با یقه و سر دست زری دوزی اطلسی

نِنتا ی گشاد           دامن بلند اطلسی با حاشیه دوزی نقره و زری

جُلُوی                  تسمه پهن از طلا که زیر گلو و دور سر بسته می شود

شیخپ                 گلوبند بزرگ از طلا و دانه های درشت سنگهای قیمتی

چنار                    یکی ار دایره های بزرگ طلایی از گلوبند

برگک                  آویز های طلایی کوچکی که به چنار متصل است

اشرفی                  سکه های طلا که در گلوبند است ( اشاره به  عهد اشرف افغان )

گًز     goz             میله های طلایی که در گلوبند است ( اشاره به غازی که لقب تیموریان است )

ماهک                 آویز از طلا که پیشانی را می پوشاند

هَلّ                    آویز از  مروارید که   پیشانی رامی پوشاند

 چُمبُر                دسبند بزرگ طلایی با برجستگی خار مانند

پتری                 حلقه طلایی که به پره بینی بسته می شود

کُوش سغری        کفش چرمی با نوک باریک و با زنگوله (کفش ساغری )

میلی                  حلقه نقره ای برای زینت مچ پا با دانه های درشت از سنگهای قیمتی

 عنایت اله نامور - دبی

http://gapolap.blogfa.com/